บ้านทุกหลังที่สร้างใหม่ต้องได้รับใบอนุญาตก่อสร้าง (แบบ อ.1) ก่อนเริ่มงาน ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร การสร้างโดยไม่ขอมีโทษปรับ และเจ้าพนักงานท้องถิ่นสั่งหยุดงานหรือรื้อถอนได้ ที่แย่กว่านั้นคือบ้านไม่มีเลขที่ ขอมิเตอร์น้ำ-ไฟถาวรไม่ได้ และขายต่อ-จำนองยาก
ยื่นเอกสารที่ท้องถิ่นซึ่งที่ดินตั้งอยู่ → เจ้าหน้าที่ตรวจแบบว่าถูกต้องตามกฎหมายควบคุมอาคาร (ระยะร่น ความสูง พื้นที่ว่าง ที่จอดรถ) → แจ้งผลภายใน 45 วันตามกฎหมาย ในทางปฏิบัติบ้านทั่วไปมักได้ใน 2-4 สัปดาห์ ถ้าแบบไม่ต้องแก้ ค่าธรรมเนียมหลักร้อยถึงหลักพันบาทตามขนาดพื้นที่ — ใบอนุญาตมีอายุ 1 ปี ต่ออายุได้ก่อนหมด
ระยะร่นคือด่านที่แบบตกมากที่สุด: ผนังที่มีช่องเปิด (หน้าต่าง) ต้องห่างแนวเขตอย่างน้อย 2 เมตร ผนังทึบอย่างน้อย 50 เซนติเมตร (ต่ำกว่านั้นต้องได้หนังสือยินยอมจากเพื่อนบ้าน) และแนวชายคาก็นับเป็นส่วนของอาคารด้วย ออกแบบเผื่อเรื่องนี้ตั้งแต่แรกจะประหยัดเวลาแก้แบบไปมาก อีกจุดคือการต่อเติมภายหลัง — พื้นที่เกิน 5 ตร.ม. ก็ต้องขออนุญาตเช่นกัน